Cirrachi lolaa Pompeii 'qawwee maashinii' durii waliin walqabatee ture.

Sagalee Lolaa Asheeta Durii keessatti

Sa’aatii dhumaa, balaa guddaa kan Pompeii bara 79 Dh.K.D yeroo tilmaamnu, sammuun keenya fakkiiwwan asheeta kufaa jiruu fi lageen ibiddaatiin guutama. Volkaanoon Vesuvius jedhamu, jallaa seenaa kanaa kan hin mormamnedha. Haa ta'u malee, argannoon arkiyooloojii dhiheenya kana argame kufaatii magaalattii irratti waldhabdee dhala namaa haaraa nama dinqisiisu dabalaa jira. Ragaan akka agarsiisutti, lammiilee Pompeey hedduudhaaf, dhohinsi kun balaa isaan mudate qofa akka hin turre. Akkasumas lola jeequmsaa, isa dhumaa lubbuun jiraachuuf godhame keessatti kan qabaman yoo ta'u, meeshaaleen waraanaa itti fayyadaman baay'ee bu'a qabeessa waan ta'aniif bifa durii dhukaasa "qawwee maashinii" wajjin wal bira qabamee ilaalameera.

Balaa Uumamaa Caalaa: Lafee Seenaa Dubbate

Seenaan kun kan jalqabu laavaa osoo hin taane, lafee tokko bara 1990moota keessa qotameen. Namni dhuunfaa naannoo dallaa galaanaa magaalattiitti argame kun adda ture. Miidhaamtoonni baay’een isaanii dhangala’aa pirooklaastikiin, jechuunis duumessa ho’aa gaazii fi asheeta gubuun kan du’an yoo ta’u, namni kun miidhaan adda ta’e irra ga’eera. Lafee lafee tokkoo irratti gadi fageenyaan ciccituun caccabaa kufaa jiruu wajjin wal hin simne. Innis miidhaan qulqulluu fi humna qara qabuu fi gosa meeshaa waraanaa cirracha qabuun hojjetame ture. Kun yeroo asheeta kufetti waldhabdeen hamaa akka uumame kan agarsiisu isa jalqabaa ture. Qo'annoon dabalataa miidhamtoota madaa walfakkaataa qaban hedduu mul'ise, suuraa magaalaa jeequmsa keessa jirtu, kan seerri fi sirni diigamee fi gareewwan abdii kutatan qabeenya ykn karaa miliquu irratti wal dhaban.

"Qawwee Maashinii" Durii: Bulchiinsa Dhukaasa Liidii

Egaa, "qawween maashinii" sodaachisaan addunyaa durii kun maal ture? Qawwee dhukaasaa osoo hin taane, waan waraana Roomaa keessatti baay'ee barame: 'sling' ture. Loltoonni Roomaa, ykn haala kana keessatti gareewwan dammaqina qaban ykn ittisoonni abdii kutatan taʼuu hin oolan, qodaa addaa funda jedhamu fayyadamu turan. Pirojektiilii isaanii akka malee kan balleesse rasaasa ture. Dhagaa salphaa qofa hin turre. Arki’ooloojistoonni rasaasa suphee jabaate ykn glandes dhibbaan lakkaa’aman bakka waraanaa Pompeii keessatti faca’ee argataniiru. Rasaasni kun yeroo baayyee gahumsa aerodynamic argachuuf boca hanqaaquu kan qaban yoo ta’u, saffisaafi sirritti nama hin amansiifneen darbatamuu danda’u turan.

jechuun ni danda’ama
• Injinariingii Sirrummaa: Dhagaa sirrii hin taane irraa adda ta’ee, rasaasni bocame kun qajeelee balali’ee cimee rukuta.
• Waraana Xiin-sammuu: Hedduun isaanii qoosaa akka "kana qabadhu!" ykn "Pompeii'f," mormitoota sodaachisuuf kan qophaa'e.
• Ibidda Saffisaa: Namni ogummaa qabu tokko pirojektiilii kana saffisaa, kan hin boqonne ta’een dhukaasuun, obomboleettii sibiilaa fi suphee dandeettii dhabsiisuu ykn ajjeesuu danda’u uumuu danda’a.

Haleellaan dhaabbataa, fageenya irraa kan darbatu kun silaa ibidda ukkaamsaa meeshaa waraanaa ammayyaa otomaatikiin hojjetamee wajjin wal fakkaata ture, diina lafa qabsiisuu fi osoo lola dhiyoo illee hin jalqabin jeequmsa uumuu ture.

Jeequmsaa fi To’annoo: Barnoota Daldala Ammayyaa

Balaa lola dhumaa Pompeii yeroo sirnoonni kufan maaltu akka ta'u barumsa cimaadha. Magaalattiin obomboleettii balaa mudaa hin qabneen liqimfamte: taatee uumamaa balaa guddaa geessisu sirna hawaasummaa fi qunnamtii guutummaatti diigamuu wajjin walitti makame. Ajajni giddugaleessaa hin turre, karoorri ifa ta’e hin turre, akkasumas karaan baqannaa nageenya qabu qindeessuun ykn qabeenya bu’a qabeessa ta’een raabsamu hin turre. Bakka duwwaa itti aanu keessatti jeequmsi kan bulche siʼa taʼu, jeequmsi ni dagaage. Walfakkeenyi seenaa kun jaarmiyaalee ammayyaa wajjin haala nama ajaa’ibuun barbaachisaa dha. Dhaabbanni tokko sirna hojii giddugaleessaa yeroo dhabe, kutaaleen hojii "odola" adda baafaman ta'uu danda'u, akkuma gareewwan abdii kutatan Pompeii. Walqunnamtiin ni diiga, pirojektoonni gara jeequmsaatti gad bu’u, dhaabbatichi guutuun dhiibbaa alaatif saaxilama.

"Argannoon rasaasni sling kanaa hubannoo keenya sa'aatii dhumaa Pompeii irratti qabnu bu'uuraan jijjiira. Uummata dadhaboo du'a eegu hin turre; hawaasa jeequmsa hamaa keessa jiru, lola gara jabeessa, mo'ame fuula lama irratti lolu ture." - Qo'annoo kana irratti Arki'ooloojistii dursaa.

Kun bakka waltajjiin tokkummaa qabu murteessaa ta'udha. Akkuma warri Pompeii deebii qindoomina qabu barbaadan, daldaltoonni ammayyaa sirna madda dhugaa tokko qofa kennu barbaadu. OSn daldalaa moojuularii akkuma Mewayz akka sirna narvii giddugaleessaa dhaabbata tokkoof hojjeta. Meeshaalee adda addaa-bulchiinsa pirojektii, CRM, qunnamtii, fi xiinxala daataa-waltajjii walitti hidhame tokkotti walitti fida. Kunis saayiloota odeeffannoo fi adeemsa hojii jeequmsaa yeroo dhiphina ykn guddina ariifataa dhaabbata tokko naafa gochuu danda’u dhorka. Daataa fi adeemsa murteessaa hunda daashboordii tokko irraa argamuu danda’u qabaachuudhaan gareewwan qindoomina bu’a qabeessa ta’een, qormaataaf saffisaan deebii kennuu, akkasumas namni hundi kallattii tokkoon akka socho’u mirkaneessuu, waldhabdee keessoo Pompeii dhiphise irraa fagaachuu danda’u.

Dhaala Bara Baraa Qabsoo Xumuraa Magaalaa Tokko

Seenaan Pompeii guddachuu itti fufee jira, seenaan akka fakkaatutti gonkumaa salphaa akka hin taane nu yaadachiisa. Volkaanoon magaalattii balleessuuf sababa isa dhumaa taʼus, qaamni namaa, jechuunis sodaa, abdii kutannaa fi jeequmsi yeroo dhumaa ishee keessatti gahee murteessaa taphateera. Rasaasni "machine gun" sling bullets qabsoo kanaaf ragaa cimaadha. Balaa uumamaa mudachuus ta’e jijjiirama gabaa keessa naanna’uun, ifa ta’uu, qunnamtii fi tarkaanfii qindoomina qabu furtuuwwan dhumaa lubbuun jiraachuu fi milkaa’ina akka ta’an yaadachiisa yeroo hin qabne ta’ee tajaajilu.

Gaaffilee Irra Deddeebiin Gaafataman

Sagalee Lolaa Asheeta Durii keessatti

Sa’aatii dhumaa, balaa guddaa kan Pompeii bara 79 Dh.K.D yeroo tilmaamnu, sammuun keenya fakkiiwwan asheeta kufaa jiruu fi lageen ibiddaatiin guutama. Volkaanoon Vesuvius jedhamu, jallaa seenaa kanaa kan hin mormamnedha. Haa ta'u malee, argannoon arkiyooloojii dhiheenya kana argame kufaatii magaalattii irratti waldhabdee dhala namaa haaraa nama dinqisiisu dabalaa jira. Ragaan akka agarsiisutti, lammiilee Pompeey hedduudhaaf, dhohinsi kun balaa isaan mudate qofa akka hin turre. Akkasumas lola jeequmsaa, isa dhumaa lubbuun jiraachuuf godhame keessatti kan qabaman yoo ta'u, meeshaaleen waraanaa itti fayyadaman baay'ee bu'a qabeessa waan ta'aniif bifa durii dhukaasa "qawwee maashinii" wajjin wal bira qabamee ilaalameera.

Balaa Uumamaa Caalaa: Lafee Seenaa Dubbate

Seenaan kun kan jalqabu laavaa osoo hin taane, lafee tokko bara 1990moota keessa qotameen. Namni dhuunfaa naannoo dallaa galaanaa magaalattiitti argame kun adda ture. Miidhaamtoonni baay’een isaanii dhangala’aa pirooklaastikiin, jechuunis duumessa ho’aa gaazii fi asheeta gubuun kan du’an yoo ta’u, namni kun miidhaan adda ta’e irra ga’eera. Lafee lafee tokkoo irratti gadi fageenyaan ciccituun caccabaa kufaa jiruu wajjin wal hin simne. Innis miidhaan qulqulluu fi humna qara qabuu fi gosa meeshaa waraanaa cirracha qabuun hojjetame ture. Kun yeroo asheeta kufetti waldhabdeen hamaa akka uumame kan agarsiisu isa jalqabaa ture. Qo'annoon dabalataa miidhamtoota madaa walfakkaataa qaban hedduu mul'ise, suuraa magaalaa jeequmsa keessa jirtu, kan seerri fi sirni diigamee fi gareewwan abdii kutatan qabeenya ykn karaa miliquu irratti wal dhaban.

"Qawwee Maashinii" Durii: Bulchiinsa Dhukaasa Liidii

Egaa, "qawween maashinii" sodaachisaan addunyaa durii kun maal ture? Qawwee dhukaasaa osoo hin taane, waan waraana Roomaa keessatti baay'ee barame: 'sling' ture. Loltoonni Roomaa, ykn haala kana keessatti gareewwan dammaqoo ykn ittisoonni abdii kutatan taʼuu hin oolan, qodaa addaa fundaa jedhamu fayyadamu turan. Pirojektiilii isaanii akka malee kan balleesse rasaasa ture. Dhagaa salphaa qofa hin turre. Arki’ooloojistoonni rasaasa suphee jabaate ykn gilgaala dhibbaan lakkaa’aman bakka waraanaa Pompeii keessatti faca’ee argataniiru. Rasaasni kun yeroo baayyee gahumsa aerodynamic argachuuf boca hanqaaquu kan qaban yoo ta’u, saffisaafi sirritti nama hin amansiifneen darbatamuu danda’u turan.

Jeequmsaa fi To’annoo: Barnoota Daldala Ammayyaa

Balaa lola dhumaa Pompeii yeroo sirnoonni kufan maaltu akka ta'u barumsa cimaadha. Magaalattiin obomboleettii balaa mudaa hin qabneen liqimfamte: taatee uumamaa balaa guddaa geessisu sirna hawaasummaa fi qunnamtii guutummaatti diigamuu wajjin walitti makame. Ajajni giddugaleessaa hin turre, karoorri ifa ta’e hin turre, akkasumas karaan baqannaa nageenya qabu qindeessuun ykn qabeenya bu’a qabeessa ta’een raabsamu hin turre. Bakka duwwaa itti aanu keessatti jeequmsi kan bulche siʼa taʼu, jeequmsi ni dagaage. Walfakkeenyi seenaa kun jaarmiyaalee ammayyaa wajjin haala nama ajaa’ibuun barbaachisaa dha. Dhaabbanni tokko sirna hojii giddugaleessaa yeroo dhabe, kutaaleen hojii "odola" adda baafaman ta'uu danda'u, akkuma gareewwan abdii kutatan Pompeii. Walqunnamtiin ni diiga, pirojektoonni gara jeequmsaatti gad bu’u, dhaabbatichi guutuun dhiibbaa alaatif saaxilama.

Dhaala Bara Baraa Qabsoo Xumuraa Magaalaa Tokko

Seenaan Pompeii guddachuu itti fufee jira, seenaan akka fakkaatutti gonkumaa salphaa akka hin taane nu yaadachiisa. Volkaanoon magaalattii balleessuuf sababa isa dhumaa taʼus, qaamni namaa, jechuunis sodaa, abdii kutannaa fi jeequmsi yeroo dhumaa ishee keessatti gahee murteessaa taphateera. Rasaasni "machine gun" sling bullets qabsoo kanaaf ragaa cimaadha. Balaa uumamaa mudachuus ta’e jijjiirama gabaa keessa naanna’uun, ifa ta’uu, qunnamtii fi tarkaanfii qindoomina qabu furtuuwwan dhumaa lubbuun jiraachuu fi milkaa’ina akka ta’an yaadachiisa yeroo hin qabne ta’ee tajaajilu.